Қазақстан Республикасының 2026 жылғы жаңа Конституциясын жүзеге асыру тетіктері: конституциялық қағидаттардан тиімді заңнамалық шешімдерге
К.Б. Сафинов · Liter.kz
2026 жылғы 15 наурызда қабылданған жаңа Конституцияны заңнамалық тұрғыдан жүзеге асыру міндеттері талданады. К.Б. Сафинов конституциялық нормаларды формальды түрде қайталаудың орнына сапалы құқық жүзеге асыратын заңдар әзірлеу қажеттігін негіздейді. Талқыланатын негізгі мәселелер: табиғи ресурстарға жалпы халықтық меншік және оған қоғамдық бақылау тетігі; меншік құқықтарын қорғау және мүлік иемдену шарттарын кері күшпен өзгертуге тыйым салу; тегін медициналық, білім беру және құқықтық көмектің көлемін нақтылау; жекелеген салалардағы халықаралық шарттардың конституциялық басымдығын қалпына келтіру; жаңа конституциялық құрылымға сәйкес шамамен 270 заңды жүйелеу.
Канатбек Сафинов: депутаттардың бастамасымен дайындалған заң жобаларының саны өсуде
«Литер» газеті
2022 жылғы конституциялық реформадан кейін Парламенттің VIII шақырылым депутаттарының заң шығармашылық белсенділігі қалай өскені туралы. Шамадан тыс нормашығармашылықтан туындаған «құқықтық хаос» талданады, заң жобаларын кәсіби дайындау, заңдардың орындалуын тиімді парламенттік бақылау және заң шығармашылық процеске жасанды интеллект технологияларын енгізу қажеттігі негізделеді.
Заңдарды дайындау үшін ерекше біліктілік қажет
Liter.kz, «Литердің қонақ бөлмесі»
Парламентаризм институтының жұмысы туралы сұхбат: депутаттарға заң шығармашылық бастамасы құқығын жүзеге асыруға көмектесу, заң жобаларын сараптамалық-аналитикалық сүйемелдеу, заң шығармашылықты цифрландыру және заңнамалық пен қосымша нормативтік реттеу арасындағы балансты айқындау.
Азаматтардың қатысуы — құқық бұзушылықтардың алдын алудың тиімділігі үшін қажетті шарт
«Казахстанская правда»
«Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы» жаңа Заң жобасы туралы. Жасанды интеллектті қолданатын мобильді қосымшалар арқылы азаматтардың құқық бұзушылықтарды фото- және бейнетіркеу тетігін заңнамалық тұрғыдан бекіту ұсынылады. Қытай, Оңтүстік Корея, АҚШ және Ресей тәжірибесі келтіріледі.
Заңдарды орындау — құқық та, міндет те
«Казахстанская правда»
2022 жылғы референдумда қабылданған Конституцияға енгізілген түзетулерді іске асыру туралы. Жер мен табиғи ресурстардың жаңа конституциялық мәртебесі («халыққа тиесілі»), Парламент жұмысын жетілдіру бағыттары және Конституциялық Соттың саяси мәселелерді құқықтық алаңда шешу тетігі ретіндегі рөлі ашылады.
Референдум — демократиялық реформалардың тиімді құралы
«Казахстанская правда»
2022 жылғы 5 маусымдағы референдум алдында — конституциялық түзетулердің мәні туралы: «суперпрезиденттік» республикадан президенттік-парламенттік республикаға өту, Конституциялық Кеңесті Конституциялық Сотпен ауыстыру, депутаттардың өкілдік функцияларын күшейту, Үкіметтің заң шығарушылық өкілеттіктері.
Тәуелсіздік — қазақстандықтардың басты құндылығы
«Казахстанская правда», Тәуелсіздік күніне
1991 жылдан бері Қазақстанның құқықтық жүйесінің қалыптасуы, 1995 жылғы Конституцияның рөлі, табиғи ресурстарды пайдалану саясаты мен инвестицияларды тарту, мемлекеттік биліктің сабақтастығы туралы.
Қазақстандағы медиация институтының өзекті проблемалары және оларды заңнамалық реттеу жолдары
«Zanger» журналы, № 9
«Медиация туралы» Заңның он жылдығына орай. Сот сыртындағы дауларды шешудің артықшылықтары, отбасылық және жария-құқықтық қатынастардағы медиацияның ерекшеліктері, медиаторларды кәсіби дайындау және өзін-өзі реттейтін ұйымдарды дамыту қажеттігі.
Ерікті-міндетті қызметтер, немесе Сенат неге Мәжіліс түзетулеріне қарсы
«Время» газеті
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық туралы заңға енгізілетін даулы түзетулер бойынша Сенаттың ұстанымы туралы: ИИДМ қосалқы актісі арқылы коммуналдық қызметтер тізбесін кеңейту «қосымша» қызметтерді міндетті етіп, тұрғындардың шығынын арттыруы мүмкін.
«Егемен Қазақстан» газетіндегі жарияланым
«Егемен Қазақстан» — қазақ тілінде
Автордың басты қазақ тіліндегі республикалық газеттегі жарияланымы. Мәтін газет беттерінің сканы түрінде ұсынылған.
